Vocabulario de Comunicación
Clic sobre la palabra para reproducir el audio
| Imagen | Español | Mam | Inglés |
|---|---|---|---|
| Sin imagen | aclarar, explicar | tx'olb'al | clarify, explain |
| Sin imagen | aconsejar, predicar | kawil | advise, preach |
| Sin imagen | afiche, reseña | ch'intqanil | — |
| Sin imagen | agüero | lab' | omen |
| Sin imagen | alabanza, canto | b'itz | praise, song |
| Sin imagen | alemán (idioma) | aleman yol | german language |
| Sin imagen | alfabeto | techyol | alphabet |
| Sin imagen | altavoz | q'ajtzab'wi' | loudspeaker |
| Sin imagen | analogía | junxinix | analogy |
| Sin imagen | anunciar | qma'l, pak'b'et | to announce |
| Sin imagen | anuncio, comercial, carta | tqanil, tpakb'al | announcement, commercial, letter |
| Sin imagen | apartado postal | tkub'il sama'n u'j | po box |
| Sin imagen | apodando, maltratando, insultando | yasol, iky'lin | — |
| Sin imagen | articulación | wiqib'yol | articulation |
| Sin imagen | beeper | k'amtqanil | pager |
| Sin imagen | bilingüismo equilibrado | junelni kab'yol | balanced bilingualism |
| Sin imagen | biografía | pokchwinqlal | biography |
| Sin imagen | bromear | la'jel, yaqil | to joke |
| Sin imagen | burlar | xmukchal, xmayil | to mock, to evade |
| Sin imagen | cable (como televisión por cable) | taq'il k'amtilb'lal | cable tv wire |
| Sin imagen | cable telefónico | taq'il yolb'il | telephone cable |
| Sin imagen | cállese | b'a'lte, mi'yolina, eb'alte, mi' ch'otja | be quiet, shut up |
| Sin imagen | calumniar, difamar | poqil, stz'imil | to slander, to defame |
| Sin imagen | campaña | chiky'b'ab'il | campaign |
| Sin imagen | canción de cuna | ẍu'ẍb'il ne'ẍ | lullaby |
| Sin imagen | canción, canto | b'itz | song |
| Sin imagen | cantando | b'itzin | singing |
| Sin imagen | cantar | b'itzil | to sing |
| Sin imagen | carta | samu'j | — |
| Sin imagen | cartel | chik'pub'il, slewuj | — |
| Sin imagen | cartelera | tpakb'al ka'yb'il | — |
| Sin imagen | celular | witz'yolb'il | mobile phone, cellphone |
| Sin imagen | chiste, broma | sokb'il, tzeb'il, la'j | joke |
| Sin imagen | grito, dar grito de auxilio | sich' | — |
| Sin imagen | código | techti' | code |
| Sin imagen | código morse | tech sqit'ak | morse code |
| Sin imagen | códigos lingüísticos | tech yolb'il | — |
| Sin imagen | coloquial | tza'nxyol | colloquial |
| Sin imagen | comedia | yek'tzeb'il | comedy |
| Sin imagen | cómo | tza'n | how |
| Sin imagen | comunicación y lenguaje | yolil ex q'umyol | — |
| Sin imagen | comunidad lingüística | k'ulb'il yol | — |
| Sin imagen | conferencia | lajb'ib'itz | conference, lecture |
| Sin imagen | confesar | q'amat il | to confess |
| Sin imagen | contar, narrar, relatar, explicar | tx'olb'al, la'jil | tell, narrate, explain |
| Sin imagen | contar, relatar | la'jil, ajlal | tell, relate |
| Sin imagen | contestar, responder | mojtzal, tzaq'wil | answer, reply |
| Sin imagen | contestarlo | tzaq'wilte | answer it |
| Sin imagen | convencer, parecer | kub' tuj twitz | convince, seem |
| Sin imagen | conversar, platicar, hablar, opinar, comunicación | yolil | talk, speak, converse |
| Sin imagen | copla | chi'pakab' | — |
| Sin imagen | coro | ch'uqb'itzal | choir |
| Sin imagen | correo electrónico | sam xk'utz'ib' | |
| Sin imagen | correspondencia | u'jtqanil, sama'n u'j | correspondence, mail |
| Sin imagen | cuento, historia, relato | b'ib'il, la'j | story, tale |
| Sin imagen | decir, avisar | chi, q'amal | to say, to warn |
| Sin imagen | decir, dice | chitzan | it is said, he says |
| Sin imagen | decir, dirá | chila, chila' | — |
| Sin imagen | derecha (voz de mando) | b'as | right face (command) |
| Sin imagen | desarrollo lingüístico | ch'isb'il yol | linguistic development |
| Sin imagen | descifrar, descifra | nik'b'il | decipher |
| Sin imagen | desenlace (de un cuento) | elb'aj | — |
| Sin imagen | despedida | mankasab'il | — |
| Sin imagen | diagramación | nuk'b'inchu'j | layout, diagramming |
| Sin imagen | dialecto | tq'ab'yol | dialect |
| Sin imagen | dialectología | tzqib'tq'ab'yol | dialectology |
| Sin imagen | diario, periódico | pakb'ab'il | newspaper |
| Sin imagen | dibujar, imagen, lámina (ilustración) | tilb'ilal | image, illustration |
| Sin imagen | diccionario | chik'b'alyol, pujb'ilyol | dictionary |
| Sin imagen | diccionario de antónimos | pujb'il mya'xyol | antonym dictionary |
| Sin imagen | diccionario de sinónimos | pujb'il axyol | — |
| Sin imagen | diccionario médico | pujb'il t-xilen q'anb'il | — |
| Sin imagen | dice que hay | at chitzan | — |
| Sin imagen | dictáfono | q'umab'il | dictaphone |
| Sin imagen | dictar, decir | q'umal | — |
| Sin imagen | dígame | q'amantza weya | — |
| Sin imagen | dije, avisando | nma'na, nq'maya | — |
| Sin imagen | dirección (de correo electrónico, calle) | techklab' | — |
| Sin imagen | discutir acaloradamente sin control | ch'otjil, yasil | — |
| Sin imagen | drama (como obra de teatro) | iltzeb' | — |
| Sin imagen | duda, pregunta | xka'mil, q'uq'il, xjel | — |
| Sin imagen | edición (versión impresa) | k'ayuj | — |
| Sin imagen | encomendar, recomendar | oqxe'nil, oqxenil | to entrust, to recommend |
| Sin imagen | énfasis | kyuwsab'il | emphasis |
| Sin imagen | enseñarlo, mostrarlo | yek'ilte | show it |
| Sin imagen | entender, comprender | niky', kaneyil (toj twi') | understand, comprehend |
| Sin imagen | entonación | twi'b'itz | intonation |
| Sin imagen | entrevista | xjelb'il | interview |
| Sin imagen | escena (fragmento de la obra) | tnej yek'b'il | scene |
| Sin imagen | escribir | tz'ib'il | write |
| Sin imagen | escribir, apuntador, apuntar | tz'ib'il | — |
| Sin imagen | escrito | tz'ib'in | written, writing |
| Sin imagen | escritura | tz'ib'b'en | writing |
| Sin imagen | escuchen | kyb'intza | listen |
| Sin imagen | estación (radio o televisión) | xob'tech | station (radio or tv) |
| Sin imagen | estenografía | tz'ib'yek'b'il | stenography |
| Sin imagen | estrofa | tqiky'pakab', tqiky'b'itz | stanza |
| Sin imagen | explicar | chik'b'il, tx'olb'al, chik'b'al, chik'e' | explain |
| Sin imagen | explicarlo | tx'olb'alte | — |
| Sin imagen | exponer | chik'il | expose, present |
| Sin imagen | fábula | ab'xnab'il | fable |
| Sin imagen | farsa (obra de teatro) | xniky'b'en | — |
| Sin imagen | faximil | tilb'il tqanil, jiltilb'il | facsimile |
| Sin imagen | firma | sqitb'ib'aj, tsky'irb'il b'ib'aj | signature |
| Sin imagen | folleto | talu'jb'il | pamphlet, brochure |
| Sin imagen | fono mímico | q'ajyek' | — |
| Sin imagen | francés | pranses yol | french |
| Sin imagen | frase | tuyol | phrase |
| Sin imagen | fuente (como de computadora) | twitz techtz'ib' | font |
| Sin imagen | fuentes de información | twi' tqanil | sources of information |
| Sin imagen | gestual | xniky'b'el | gestural |
| Sin imagen | glosario | txolb'ilyol | glossary |
| Sin imagen | grabar | lak'et yol | to record |
| Sin imagen | gritar | jaw sch'in, ẍch'il, sch'il, woyil | — |
| Sin imagen | gruñir | tzanil, jaq'an | — |
| Sin imagen | guarda silencio, callar | k'ol, mina ch'otja, k'ola | keep quiet, be silent |
| Sin imagen | himno nacional | tb'itz tnam | national anthem |
| Sin imagen | iconografía | techb'il | iconography |
| Sin imagen | identidad, significado | t-xilen | identity, meaning |
| Sin imagen | identificador | chik'b'ab'il | identifier |
| Sin imagen | idiolecto | yolinxix | idiolect |
| Sin imagen | idioma, lengua, lenguaje, palabra | yol | language, word |
| Sin imagen | idiomático | tza'nyol | idiomatic |
| Sin imagen | información adicional | tz'aqsal ab'ix, tqanil | — |
| Sin imagen | información, noticia | ab'ix, tqanil, pokb'il | — |
| Sin imagen | informar | pakb'et | — |
| Sin imagen | informativo | pokb'ab'il | — |
| Sin imagen | inglés | me'ẍ yol | — |
| Sin imagen | interacción | yolkyib' | — |
| Sin imagen | invitación, exhortativo | txokb'il | invitation |
| Sin imagen | invitar, llamar | txokal | invite, call |
| Sin imagen | jeroglífica (escritura egipcia), glifo | tiltz'ib' | hieroglyphics |
| Sin imagen | jeroglífica maya | tiltz'ib' maya' | mayan hieroglyphs |
| Sin imagen | jeroglífico (signo de dicha escritura) | tech tiltz'ib' | hieroglyph |
| Sin imagen | lema | chitzon | — |
| Sin imagen | lengua (idioma) | pab'an | — |
| Sin imagen | lengua extranjera | tyol amaq' | — |
| Sin imagen | lengua materna | nej yol | — |
| Sin imagen | lengua y sociedad | yol ex qe xjal | — |
| Sin imagen | letrero | tx'ik tz'ib' | sign |
| Sin imagen | leyenda | tzqib'k'lojyol | legend |
| Sin imagen | línea telefónica | jikon sqit, tzinum, jikyin | — |
| Sin imagen | lingüística | q'ob' yolb'il | — |
| Sin imagen | lingüística aplicada | tzqib'yol | — |
| Sin imagen | llamar | tqan q'aq' | — |
| Sin imagen | llamar oficialmente | txakol, txokil | — |
| Sin imagen | llamar, exhortar | k'alil, k'a'l | — |
| Sin imagen | llamarlo | txokil | — |
| Sin imagen | maldecir, pedir (limosna) | k'alil | to curse, to beg |
| Sin imagen | mandato (s) | chaq'b'il | — |
| Sin imagen | medio de comunicación | chikuq'ij, kab'laj, mij q'ij, nik'jan q'ij | — |
| Sin imagen | melodía | talchanb' | melody |
| Sin imagen | mentira | chajyol, slak' yol | lie |
| Sin imagen | mentira, chiste, broma | slak'yol, chalyol, nya'ax, la'j | lie, joke |
| Sin imagen | mímica | memyol | mimicry |
| Sin imagen | mímica (como ademanes ilustrativos) | yolq'ab' | — |
| Sin imagen | mito | noqxyol | myth |
| Sin imagen | mofa, burla | tzeb'aj, tze'b'il | mockery |
| Sin imagen | molestar, fastidiar, insistir, implorar | lab't, lab'til, chaq'ol | — |
| Sin imagen | monólogo | junxyol | monologue |
| Sin imagen | montaje (como de programa de tele) | xnuk' | editing, montage |
| Sin imagen | moraleja | xnaq'yol | moral (of a story) |
| Sin imagen | muestreo, foro | chik'b'ab'il | — |
| Sin imagen | multilingüe | chukyol | multilingual |
| Sin imagen | murmurar | wululul, jasjnelil, wuljel | to murmur, to whisper |
| Sin imagen | música | twi'chnab' | music |
| Sin imagen | narración | tx'olb'il | narration, story |
| Sin imagen | negar | xk'ayil, ewil, mi'nil, xk'ayil | to deny |
| Sin imagen | neologismo | ak'ajyol | neologism |
| Sin imagen | nombre pieza musical | lik | — |
| Sin imagen | nota musical | twi chnab' | musical note |
| Sin imagen | oye, escucha | b'in | listen, hear |
| Sin imagen | palabra, opinión, voz, discurso, colgado | yol, yo'l | word, speech, opinion |
| Sin imagen | para qué | tiqu'ntzan | — |
| Sin imagen | para quién | alqetzan | — |
| Sin imagen | parábola | techlal | — |
| Sin imagen | parafrasear, parafrasea | txoliltuyol | — |
| Sin imagen | párrafo | tqiky'tz'ib' | paragraph |
| Sin imagen | partitura | techil bitz | sheet music, score |
| Sin imagen | pedida matrimonial, maldición | qanb'il | — |
| Sin imagen | pedir, preguntar, solicitar | qa'nil, qanil, xjelil | — |
| Sin imagen | periódico | chik'qanil | newspaper |
| Sin imagen | personificación | ajyolil | — |
| Sin imagen | pieza de música, canto, palabras alentadoras, mensaje | b'ib'il | message |
| Sin imagen | pieza musical autóctona | son | traditional music |
| Sin imagen | piropo | xmoxyol | — |
| Sin imagen | poema generador | poq'sal pakab' | — |
| Sin imagen | poema, poesía | pakab' | — |
| Sin imagen | poemario | pakab'il | — |
| Sin imagen | política lingüística | ximil yol | language policy |
| Sin imagen | predican, aconsejan | kawin | — |
| Sin imagen | preguntar | xjelil | — |
| Sin imagen | preguntarlo | xjelilte | — |
| Sin imagen | préstamo lingüístico (palabra prestada) | ch'exyol | loanword |
| Sin imagen | programa (como programa de tele) | nuk'ka'y | tv show, program |
| Sin imagen | programa (como radiofónico, o de televisión) | nuk'b'ib'il | radio program |
| Sin imagen | propaganda | tzitib' | propaganda |
| Sin imagen | prosa | txoliltz'ib' | prose |
| Sin imagen | protagonizada | q'iltwitzil | — |
| Sin imagen | protagonizar, protagoniza | twitzil | — |
| Sin imagen | publicación | chik'b'a'n | publication |
| Sin imagen | publicidad | chik'b'al | advertising |
| Sin imagen | radio | juk'chitb'ib'itz, tujse'w | radio |
| Sin imagen | radio transmisor | yob'il naqchaj | radio transmitter |
| Sin imagen | radioemisora | chitb'ib'itz | radio station |
| Sin imagen | recetario, transmisor | chik'b'il nik'b'eb'il | — |
| Sin imagen | regañar | i'lil, ilil | to scold |
| Sin imagen | regañarlo | ilalte, yisolte | to scold him/her |
| Sin imagen | regatear | xje'lil, xk'aẍtlil | to bargain, to haggle |
| Sin imagen | regateo | el qxje'lan, xjelan, xk'o'tat | bargaining |
| Sin imagen | remitente | chaq'il, samal | sender |
| Sin imagen | repitan | kyq'amantza , kyxnik'b'entza | repeat (plural imperative) |
| Sin imagen | reprochando | k'achun | reproaching |
| Sin imagen | reprochar | k'achul | reproach |
| Sin imagen | responder, contestar | tz'aq'wel, tzaq'wel | answer, reply |
| Sin imagen | resumen | taltqan | summary |
| Sin imagen | resumir | taltqanil | summarize |
| Sin imagen | revista | chik'xim | magazine |
| Sin imagen | rima | junxq'ajt | rhyme |
| Sin imagen | segunda lengua | tkab' yol | second language |
| Sin imagen | seña, señal | techil, techilal | sign, signal |
| Sin imagen | señalarlo | yek'b'ilb'e | to point it out |
| Sin imagen | señalización | yek'il | signage, signaling |
| Sin imagen | simbolismo | techxix | — |
| Sin imagen | símbolo patrio | tech tnam | — |
| Sin imagen | símbolos | qe tech | — |
| Sin imagen | símil | ch'exmjunx | — |
| Sin imagen | sobrenombre, maltrato, insulto | yasb'il, iky'b'il, wiqb'i | — |
| Sin imagen | subtítulo | jatz, jax, jaxil | subtitle |
| Sin imagen | susurrar, susurra | seky'pajlen | whisper |
| Sin imagen | tarjeta postal | lutz' | postcard |
| Sin imagen | teatro | yek'in | theater |
| Sin imagen | teléfono | yolb'il | telephone |
| Sin imagen | teléfono celular | najchayolb'il, txilyol | cell phone, mobile phone |
| Sin imagen | teléfono inalámbrico | yolb'il ntitaq'il | cordless phone |
| Sin imagen | teléfono monedero | txul yolb'il | payphone |
| Sin imagen | teléfono público | tyolb'itnam | public phone |
| Sin imagen | teléfono tarjetero | lutz' yolb'il | cardphone |
| Sin imagen | telégrafo | techqanil, najqanil, oqelan u'j | telegraph |
| Sin imagen | telegrama | yoltz'ib', smajtz'b' | telegram |
| Sin imagen | televisión | ka'yb'itz | television |
| Sin imagen | tema (como tema de la entrevista) | b'i'yol | topic, theme |
| Sin imagen | tercera lengua | toxin yol | — |
| Sin imagen | título | tb'i | title |
| Sin imagen | trabalenguas | maqb'ilyol | tongue twister |
| Sin imagen | transmitir | chik'il | to transmit, to broadcast |
| Sin imagen | verso | xawinpakab' | verse |
| Sin imagen | vocalización | jaqtzi | — |
| Sin imagen | vocalizar | jaqtzi'yil | — |
| Sin imagen | volante | piẍu'j | — |