Vocabulario de Salud básica
Clic sobre la palabra para reproducir el audio
| Imagen | Español | Mam | Inglés |
|---|---|---|---|
| Sin imagen | abortar | elsil | to abort |
| Sin imagen | accidentado | k'ixb'len | injured, victim |
| Sin imagen | acidez estomacal | tx'omal k'u'j | heartburn, stomach acidity |
| Sin imagen | adolorido | txintxaj | sore, in pain |
| Sin imagen | agua medicinal | t'al q'anb'il | — |
| Sin imagen | ahogado | jiq'paj, jiq'b'a | drowned |
| Sin imagen | ahogo | jiq'aj | suffocation |
| Sin imagen | alcohólica | twi' tx'ujtil | — |
| Sin imagen | alergia | tky'aqachil | allergy |
| Sin imagen | alimentación, vitamina | k'a'chb'il | nutrition, vitamin |
| Sin imagen | aliviarse | b'a'nixix | to recover, to get better |
| Sin imagen | amigdalitis | maljaq'ul | tonsillitis |
| Sin imagen | ampolla (medicina) | toch'iq'anb'il, punq'b'aj | ampoule, blister |
| Sin imagen | anemia | smuq'majal | anemia |
| Sin imagen | anfetamina | ipb'ilanmo | — |
| Sin imagen | antiácido | q'anb'itx'on | antacid |
| Sin imagen | aparato de rayos x | k'umalob'il yab'il | x-ray machine |
| Sin imagen | argenio, no poder tener hijos | soj | — |
| Sin imagen | aseo | saqtzb'il | cleanliness, hygiene |
| Sin imagen | asma | jol, ajom | asthma |
| Sin imagen | bacterias | lok'yab'il | bacteria |
| Sin imagen | bactericida | b'iylok'yab'il | bactericide |
| Sin imagen | bocio, güegüecho | mo', we'ch | goiter |
| Sin imagen | botiquín | tkub'il q'anb'il | first aid kit |
| Sin imagen | bronquitis | yab'xewb'il | bronchitis |
| Sin imagen | calambre | kyan, kan, xkyaqlinchej | cramp |
| Sin imagen | calambre muscular | xkyaqinchej | muscle cramp |
| Sin imagen | calentura, fiebre, caliente, calor, rojo, colorado | kyaq | fever, heat, red |
| Sin imagen | camilla | watb'il, iqb'il yab' | stretcher |
| Sin imagen | cáncer (enfermedad) | q'ayab'il | cancer |
| Sin imagen | cápsula | xji'laq'anb'il | capsule |
| Sin imagen | cardiología | tzqib'anmi | cardiology |
| Sin imagen | catarata (enfermedad de ojos) | saq ti'jtwitz | cataract |
| Sin imagen | catarro | xk'utxa'n, xk'otxa', chonwi' | cold, catarrh |
| Sin imagen | celulitis | txamnitx' | cellulitis |
| Sin imagen | cicatriz | aẍil, tiky'lin, tiky'len | scar |
| Sin imagen | ciego, no vidente | moẍ | blind |
| Sin imagen | coagulación | st'ab', xwiq'un | — |
| Sin imagen | cojo, quebrado, renco, impedido | koxj, kox | lame, limping, disabled |
| Sin imagen | cólico | b'iyil | colic |
| Sin imagen | colirio | tz'uwitzb'aj | eye drops |
| Sin imagen | corona (dental) | kotb'il eyb'aj | dental crown |
| Sin imagen | cortadura | qitjin, tz'iynaj | cut, wound |
| Sin imagen | curita | twitz iẍil | — |
| Sin imagen | débil, desmayarse | numj, nya kuj, ẍb'unin | weak, to faint |
| Sin imagen | decaer, debilitar | numjil | weaken, decay |
| Sin imagen | decaimiento | txo'j, xnaku | decay, decline |
| Sin imagen | defecto físico, loco | tzkaj, tx'u'jwi' | — |
| Sin imagen | deposición (fluidez constante de saliva) | x-a'w, chultzi | — |
| Sin imagen | descongestionante | jaqb'itxa'n | — |
| Sin imagen | desgarre muscular | qolch'ib'ajal | muscle tear, strain |
| Sin imagen | desmayarse, quedarse enano | pach'il | faint, stunt growth |
| Sin imagen | desmayo | numaj | fainting |
| Sin imagen | desnutrida, deshidratada, arrugada | yu'ch | malnourished, withered |
| Sin imagen | diagnóstico | xpich'b'enj | diagnosis |
| Sin imagen | diagnóstico comunitario | xpich'b'enj kojb'il | community diagnosis |
| Sin imagen | diarrea | ik'ilk'u'j, ky'ilk'u'j | diarrhea |
| Sin imagen | diarrea | ik'ilk'u'j, n-el, sqit, ky'ik'u'j, xaqtx'e'q, saqtx'e'q | — |
| Sin imagen | disentería | chik'oj | dysentery |
| Sin imagen | dislocado | qutz'jin | dislocated |
| Sin imagen | dolor de cabeza | k'apin, cho'l, ncho'n wi', ncho'n wi' | headache |
| Sin imagen | dolor de estómago | ntx'a'n k'u'j, q'ulun, cho'nk'u'j, ta'w k'u'jb'aj | stomachache |
| Sin imagen | droga | najsb'il nab'il | — |
| Sin imagen | enfermar | yab'ilil | get sick |
| Sin imagen | enfermedad | yab'il | disease, illness |
| Sin imagen | enfermedad colorada | yab'inkyoq | — |
| Sin imagen | enfermedad, patológico | yab'il | — |
| Sin imagen | enfermo, paciente | yab' | sick person, patient |
| Sin imagen | enloquecer | tzkajix, tx'u'jix | to go mad |
| Sin imagen | enyesar | b'altz'il | to put in a cast |
| Sin imagen | enzima | tz'amxmilal | enzyme |
| Sin imagen | epidemia | xliky'yab'il | epidemic |
| Sin imagen | epidemiología | tzqib'xliky'yab'il | epidemiology |
| Sin imagen | esfignómetro | tukjb'il | sphygmomanometer |
| Sin imagen | espinillas, barros | tal wa'j, ẍwab'aj, sarpi'ch | pimples, acne |
| Sin imagen | estornudar | ky'iẍamil, asyomil, asyamil | sneeze |
| Sin imagen | estornudo | asyamn, k'xam | — |
| Sin imagen | eucariota | tz'aqnitx' | eukaryote |
| Sin imagen | examinar (chequeo médico), evaluar | xpich'il, ka'yit | to examine, to check up |
| Sin imagen | fallecimiento | kyimel | death |
| Sin imagen | farmacología | tzqib'q'anb'il | pharmacology |
| Sin imagen | fiebre, rabia | tx'u'jyab'il | fever, rabies |
| Sin imagen | flujo blanco | saq a' | — |
| Sin imagen | fractura | toqjanil, toqol | fracture |
| Sin imagen | fracturado | q'ajla, toqol | fractured |
| Sin imagen | gasa | chib'il | gauze |
| Sin imagen | gases | qe b'akax | — |
| Sin imagen | genética | tzqib'xe'chil | genetics |
| Sin imagen | ginecología | tzqib'yab'qya | gynecology |
| Sin imagen | glucosa | t'eb'kab' | glucose |
| Sin imagen | grano (tumor o sarna, erupciones de la piel) | tx'a'k | pimple, boil, sore |
| Sin imagen | grano, llaga | tx'a'k | — |
| Sin imagen | gripa | kanwi', cho'nwi' | — |
| Sin imagen | hemorragia | tilanchiky' | hemorrhage |
| Sin imagen | herida | k'ixb'il, k'ixb'in, ky'ixb'i | wound, injury |
| Sin imagen | herida, cortada | iẍij | cut, wound |
| Sin imagen | hinchado | malni | swollen |
| Sin imagen | hinchazón | malil, mal | swelling |
| Sin imagen | hipertensión | t'ikpajanmo | hypertension |
| Sin imagen | hipo | xk'ok'j, ẍjuk', xluk', txk'ob' | hiccup |
| Sin imagen | hipotensión | cheb'at'ikpaj | hypotension |
| Sin imagen | hipotermia | che'wixil | hypothermia |
| Sin imagen | homeostasis | k'amanq'b'il | homeostasis |
| Sin imagen | incordio, tumor | xe'kx, xek'xil | tumor |
| Sin imagen | indigestarse, empacharse | spijil | — |
| Sin imagen | infarto | takpijanmi | — |
| Sin imagen | infección | tilal yab'il | — |
| Sin imagen | inflamarse | ritpaj, malil | — |
| Sin imagen | injertar (con tejidos u órganos de animales, personas) | lo'tzchib'aj | — |
| Sin imagen | insomnio | txunwi' | — |
| Sin imagen | inyección | toch' q'anb'il, b'aq, xuyq'anb'il | injection |
| Sin imagen | inyectar | tz'upet | inject |
| Sin imagen | jarabe | k'wa'nq'anb'il | syrup |
| Sin imagen | jiote | ẍal, ẍalil | — |
| Sin imagen | lastimado | k'oxj, ky'ixb'e | injured, hurt |
| Sin imagen | llaga | sasj, nya'xix al, spak | — |
| Sin imagen | mal de ojo | pok'il | evil eye |
| Sin imagen | marear | malmil | to make dizzy |
| Sin imagen | mareo | yupaj witzb'aj | dizziness |
| Sin imagen | mayugar, adolorido | b'uyin, txintxj | bruised, sore |
| Sin imagen | medicina, remedio, medicamento | q'a'nb'il | medicine, remedy, medication |
| Sin imagen | metafase | kapanitx' | metaphase |
| Sin imagen | monitor (control del corazón) | kib'il tib'an yab' | heart monitor |
| Sin imagen | moquío | xka'b'itze | distemper, pip |
| Sin imagen | moretón | kyaqsulan | bruise |
| Sin imagen | mudo | men, sna'k | mute |
| Sin imagen | muleta | ttzeyab' | crutch |
| Sin imagen | nacido (enfermedad) | kyaqk'u, uẍ | boil, abscess |
| Sin imagen | náusea | xab't, molmol | nausea |
| Sin imagen | obstetricia | yoq'il | — |
| Sin imagen | ofuscar, sonambulismo | tx'ujt | — |
| Sin imagen | oxigenación | kyq'iq'il | oxygenation |
| Sin imagen | paperas | tmalil qulb'aj, xwiq' | — |
| Sin imagen | pasta dental | swakb'il eyb'aj | toothpaste |
| Sin imagen | pastilla | b'ilq'anb'il | pill, tablet |
| Sin imagen | patología | tzqib'yab'il | pathology |
| Sin imagen | pegarse o curarse una herida o fractura | xulan, sutzan | — |
| Sin imagen | píldora | tqanja, xtuq'anb'il | pill |
| Sin imagen | poliomielitis | yab'aq | polio |
| Sin imagen | postema | malen | — |
| Sin imagen | presión arterial | tipomal chiky' | blood pressure |
| Sin imagen | presión arterial diastólica | tipomal chiky' punanmi | diastolic blood pressure |
| Sin imagen | presión arterial sistólica | tipomal chiky' yut'anmi | systolic blood pressure |
| Sin imagen | psicológicamente | tzqib'nab'xix | psychologically |
| Sin imagen | pus, materia (de herida) | poj | pus |
| Sin imagen | quemadura | tz'e'ynaq | burn |
| Sin imagen | rabia | tx'u'j | rabies |
| Sin imagen | radiografía | ilalb'il yab'il | x-ray |
| Sin imagen | radiografía, revelar | yek'tilb'il | — |
| Sin imagen | rajadura (enfermedad del pie) | xpa'x | — |
| Sin imagen | rajadura en la piel | ẍe'q | skin crack |
| Sin imagen | raspón | sleb'aj | scrape, abrasion |
| Sin imagen | rasquiña, picor, sarna | xjos | itch, scabies |
| Sin imagen | receta | tu'jal q'anb'il | recipe, prescription |
| Sin imagen | receta (de medicamento) | chik'b'il q'anb'il | prescription |
| Sin imagen | rehidratación | k'wa'yilb'il | rehydration |
| Sin imagen | rehidratar | k'wa'yil | to rehydrate |
| Sin imagen | relleno dental | nojsab'il eyb'aj | dental filling |
| Sin imagen | resfriado, jaqueca | chonwib'aj | cold, headache |
| Sin imagen | retortijón | tchonal k'ujb'al | cramp |
| Sin imagen | sal efervescente | chusan q'anb'il | effervescent salt |
| Sin imagen | sanar | q'anil | to heal |
| Sin imagen | sano, saludable | b'a'nta', qeb'intk'u'j, chiky' | healthy |
| Sin imagen | sarampión | qtxu, twitzqtxu, triytx'a'k | measles |
| Sin imagen | sarna, jiote, rasquiña | sal, ẍal, xjos | scabies, mange |
| Sin imagen | sicología | tzqib'nab' | psychology |
| Sin imagen | sicología evolutiva | ch'iy tzqilnab' | — |
| Sin imagen | sillón dental | nimq'a'jtz | dental chair |
| Sin imagen | sístole | nuk'q'ij | — |
| Sin imagen | sofocamiento | sot'iy | — |
| Sin imagen | sordo | xupilte | deaf |
| Sin imagen | suero | watziky', witziky', watl | — |
| Sin imagen | supositorio | smajsis | — |
| Sin imagen | sutura | jasjil, jasil, jasnjeb'el | suture |
| Sin imagen | tanque de oxígeno | mu'p | oxygen tank |
| Sin imagen | tartamudo | lutz'b'il | stutterer |
| Sin imagen | timboque, viruela | poq' | smallpox |
| Sin imagen | tos | qulb'aj, tzjo'l, sjol | cough |
| Sin imagen | tos ferina | jiq' | whooping cough |
| Sin imagen | toser | sjo'lil, tzjo'lil | to cough |
| Sin imagen | tuberculosis | tzqijqulb'aj | tuberculosis |
| Sin imagen | ungüento, pomada | su'nq'anb'il | ointment |
| Sin imagen | vacuna | tx'ik, tuch' | vaccine |
| Sin imagen | vacunar | toch'il | to vaccinate |
| Sin imagen | venda | potzb'il iẍil | bandage |
| Sin imagen | vértigo | noq njaw sutan qwi' | vertigo |
| Sin imagen | veterinaria | q'anb'il alu'maj | veterinary medicine |
| Sin imagen | vida, salud, existencia | chunqlal, chwinqlal | — |
| Sin imagen | viruela | xakb'ineq, poq', poq'tx'a'k | smallpox |
| Sin imagen | virus | nitz'yab'il | virus |
| Sin imagen | vitamina | tipaxmilal | vitamin |
| Sin imagen | vómito | xa'aw, xaw | — |